اعتقادی

بررسى افسانه جزیره خضراء

بررسى افسانه جزیره خضراء
مجتبى کلباسى
در دو شماره گذشته، موضوع ((جزیره خضراء)) از دو زاویه، مورد بحث قرار گرفت:
۱٫ بررسی سند و متن داستان؛
۲٫ بررسی تاریخی و جغرافیایی داستان.
اختلاف در سند، تناقض‏در متن و نیز ریشه‏های تاریخی و روانی شکل‏گیری این داستان، از جمله مواردی بود که بدان پرداخته شد. در این قسمت، داستان یاد شده، از زاویه دیگری مورد بحث قرار خواهد گرفت.

مثلث برمودا
در جنوب غربی ایالات متحده آمریکا، منطقه‏ای وجود دارد که به مثلث برمودا معروف است. رسانه‏های غربی، با افسانه سازی‏های جهت دار درباره آن، خواسته‏اند این منطقه را، منطقه‏ای مرموز و پرخطر قلمداد کنند.
در این مقاله ضمن بررسی این موضوع، تطبیق نابه‏جای آن بر ((جزیره خضراء)) مورد نقد و ارزیابی قرار خواهد گرفت.

موقعیت جغرافیایی برمودا ((Bermuda))
در مقابل ایالت‏های جورجیا، کارولینا و فلوریدای آمریکا، جزایری به نام ((برمودا)) وجود دارد. در جنوب این جزایر، جزایر باهاما، پرتوریکو، دومینیکن، هائیتی، جامائیکا و کوبا قرار دارد.
جزایر ((برمودا))، با ۴/۵۴ کیلومتر در ۹۳۴ کیلومتری شرق سواحل آمریکا قرار دارد و متشکل از ۱۵۰ جزیره مرجانی است که فقط بیست مورد آن قابل سکونت است. جمعیت آن حدود، ۶۵۰۰۰۰ هزار نفر و نژاد مردم آن سیاه، سفید و دورگه است. اکثر مردم آن جا پروتستان است و هامیلتون مرکز آن می‏باشد.
((برمودا)) از قدیمی‏ترین مستعمرات انگلستان است.

مثلث برمودا
این مثلث، یک مثلث فرضی است که رأس آن، جزایر برمودا و قاعده آن، ایالات متحده آمریکا (ایالت‏های جنوب شرقی) و اضلاع آن کشورهای کوبا، هائیتی، دومینیکن و جامائیکا را شامل می‏گردد.(۱)

وضعیت کشورهای واقع در منطقه مثلث برمودا
کوبا – با بیش از ۱۶۰ جزیره – در جنوب سواحل فلوریدای آمریکا و شمال غرب دریای کارائیب واقع شده است.
جمعیت آن در سال ۱۹۷۹ م. حدود ده میلیون نفر بوده است که اکثراً مسیحی‏اند و زبان آن اسپانیولی است.

تاریخچه کوبا
کریستف کلمب در ۱۴۹۲ م. سواحل شرقی کوبا را کشف کرد. در آن زمان، یک میلیون نفر سرخ‏پوست در آن جا زندگی می‏کردند. در سال ۱۵۱۱ م. اسپانیایی‏ها کوبا را مستعمره خود قرار دادند. با کاهش جمعیت بومی جزیره (در اثر کشتار و فشار استعمارگران)، اسپانیایی‏ها شروع به وارد کردن بردگان آفریقایی کردند. کوبا، از سال ۱۹۵۰ م. به بعد مرکز اجتماع کشتی‏های حامل غنایمی شد که از دنیای جدید، به دست می‏آمد.
دریانوردان فرانسوی و انگلیسی، پیوسته برای اسپانیایی‏های کوبا، ایجاد مزاحمت می‏کردند. این کشور، در قرن هفدهم محل رقابت شدید، قدرت‏های اروپایی بود.
مبارزه کوبایی‏ها، برای استقلال در سال‏های ۱۸۲۰ م. با فراز و نشیب همراه بود و اسپانیایی‏ها، با شدت و خشونت، استقلال طلبان را سرکوب می‏کردند.
هزاران کوبایی به آمریکا گریختند و یا تشکیل انجمن‏های سری، مبارزات چریکی خود را آغاز کردند که ده سال به طول انجامید؛ ولی تسلط اسپانیایی‏ها بر کوبا باقی ماند.
ایالات متحده آمریکا، علاقه‏مند بود که کوبا را به خود ملحق سازد؛ ولی جنگ‏های داخلی آمریکا مانع آن شد.
در فوریه ۱۸۹۸ م. کشتی زره‏پوش متعلق به نیروی دریایی آمریکا، در ساحل هاوانا منفجر شد و این بهانه‏ای گردید تا آمریکا، به جنگ کوتاه مدتی با اسپانیا بپردازد. تجهیزات اسپانیایی‏ها در سانتیاگو، منهدم شد و بالاخره آنان در معاهده پاریس ۱۸۹۸ م. کوبا و پروتوریکو را به آمریکا واگذار کردند. از این پس، کوبا به وسیله آمریکایی‏ها اداره می‏شد. آنان پایگاهی در ((گوانتانامو)) ایجاد کردند (که هم اکنون نیز در دست آمریکا است).
در سه دهه اول قرن بیستم (۱۹۰۰ تا ۱۹۳۰) بارها نظامیان آمریکا در کوبا مداخله کردند. حکومت دست‏نشانده آنان در ((کوبا))، با اختناق تمام، سلطه آمریکا را برقرار می‏ساخت. مالکیت آمریکایی‏ها بر بیشتر بخش‏های اقتصادی کوبا، مشکلات این کشور را به صورت حادی در آورد و سرتاسر کوبا، پر از فساد، فقر، قمار و انحرافات جنسی گردید.
مبارزه مردمی کوبائیان، به رهبری کاسترو، با شدت تمام از جانب دولت دست نشانده و نیروهای آمریکایی، سرکوب شد؛ ولی کاسترو در سال ۱۹۵۹ م توانست پس از نبردهای فراوان، وارد ((هاوانا)) شده، و قدرت را به دست گیرد.
در ۲۵ اکتبر همان سال، هاوانا به وسیله هواپیماهای مزدورانی که از سوی آمریکا سازمان یافته بودند، بمباران شد.
کاسترو نیز اموال آمریکایی‏ها را – که مالک ۹۰ % املاک و اکثر بخش‏های اقتصادی و مهم کوبا بودند، مصادره کرد.
فشارهای آمریکا، کوبا را به انعقاد قرارداد با شوروی واداشت. آمریکا با سازمان‏دهی هزاران کوبایی گریخته از آن کشور، به کوبا حمله کرد و جنگ خلیج خوک‏ها را به وجود آورد. در این حمله، مزدوران آمریکایی، دچار شکست سختی شدند.
در ۱۹۶۲ م. شوروی، پاسگاه موشکی در کوبا ایجاد کرد که خطر جنگ سوم جهانی را به وجود آورد و با تهدیدات آمریکا، شوروی پایگاه‏های خود را تعطیل کرد.

هائیتی (Haiti)
((هائیتی)) نیز از مستعمرات اسپانیا بود. رقابت بین استعمارگران اروپایی، موجب بروز جنگ‏های متعددی، در این منطقه شد. فرانسویان و انگلیسی‏ها، به حمایت از دزدان دریایی، به آزار اسپانیایی‏ها می‏پرداختند؛ بالاخره فرانسویان آن جا را متصرف شدند و تا اوایل قرن نوزدهم، هائیتی را در استعمار خود داشتند.
مبارزات طولانی مردم و برده‏ها در هائیتی، با قساوت تمام به وسیله فرانسویان سرکوب شد. هائیتی اکنون از کشورهایی است که زیر سلطه آمریکا قرار دارد و به عنوان ایالت پنجاه و دوم آن کشور، شناخته می‏شود.(۲)

باهاما (Bahamas)
باهاما، شامل حدود ۷۰ جزیره و ۲۰۰۰ جزیره صخره‏ای است. کریستف کلمب در ۱۴۹۲ م. آن را کشف و به اسپانیا ملحق کرد. در قرن هفده و هیجدهم میلادی، بین انگلیس و اسپانیا، جنگ‏هایی بر سر ((باهاما)) روی داد که منجر به تصرّف آن‏ها در سال ۱۷۸۳ م. به وسیله انگلیس شد.
باهاما، به مدت ۱۹۰ سال، تحت الحمایه انگلیس بود تا این که در سال ۱۹۷۳ م. به استقلال رسید.

جامائیکا و دومینیکن‏
وضعیت این کشورها نیز کمابیش، همانند کوبا، باهاما و هائیتی بود. رقابت استعمارگران اروپایی و ظهور قدرت جدیدی به نام ((ایالات متحده آمریکا)) در مجاروت آن‏ها، شرایط زیر را برای این منطقه فراهم کرد:
۱٫ کودتاهای متعدد متکی به نفوذ استعمارگران؛
۲٫ رقابت‏های فشرده نظامی به ویژه در دریاهای منطقه؛
۳٫ مبارزات مستمر و پی‏گیر مردم به شکل‏های مختلف نظامی و سیاسی.

جنگ سرد
پس از پایان جنگ جهانی دوم و با ظهور دو قدرت بزرگ (آمریکا و شوروی) و تقسیم مناطق مختلف جهان در بین خود؛ شرایط بروز جنگ سرد و رقابت‏های مختلف سیاسی – اقتصادی و نظامی در بین این دو قدرت، آغاز شد.
هر کدام از این قدرت‏ها، در پی بسط نفوذ خویش و حفظ آن – به ویژه در مناطق استراتژیک – بودند.
از جمله مناطق بسیار مهم، منطقه ((مثلث برمودا)) بود؛ چرا که با فاصله کمی در نزدیکی ایالات متحده آمریکا قرار داشت و منطقه‏ای کاملاً مهم و سوق‏الجیسی، برای تسلّط بر اقیانوس اطلس، دریای کارائیب، آمریکای مرکزی و لاتین به شمار می‏رفت.
سوابق استعماری آمریکا، در این منطقه موجب بروز حرکت‏های رهایی‏بخش گسترده‏ای شد و شوری نیز – که شرایط را برای حضور در این منطقه مساعد می‏دید – با پشتیبانی از این حرکت‏ها، جای پای خود را در منطقه، محکم کرد و در سال‏های جنگ سرد، کوبا و مثلث ((برمودا)) را، به عنوان یکی از مناطق مهم این مرحله از قرن بیستم، مطرح ساخت.
تحریک ضد انقلابیان و ایجاد درگیری‏های مختلف در منطقه، از دیگر حوادث دهه‏های ۱۹۵۰ – ۱۹۷۰ میلادی است.

افسانه‏سازی‏های استعمارگران‏
سال‏های طولانی حضور استعمارگران در این منطقه و رقابت‏های موجود در بین آن‏ها و مبارزات و سرکوب هایی که صورت می‏گرفت؛ زمینه را برای پیدایش افسانه‏ها و تخیّلات فراهم کرد؛ به طوری که بسیاری از حوادث به وجود آمده؛ به عوامل ناشناخته، نسبت داده می‏شود.
از دیگر مواردی که باید دزدان دریای در این دوره مورد توجه قرار داد، موضوع دزدان دریایی و حمایت رقیبان استعماری از آن‏ها برای ضربه زدن به منافع رقیب است. طبیعی است که این دزدان دریایی، مایل نبودند از خود نام ونشان به جا بگذارند؛ بلکه صرفاً به دنبال اهداف خویش بودند.
مجموعه این عوامل، فضایی ابهام‏آمیز و ترسناک را بر منطقه حاکم کرد و زمینه را برای شکل‏گیری ((افسانه‏ها)) و ((انتساب حوادث به عوامل ناشناخته)) آماده نمود.

بررسی مدارک موجود
با بررسی و پژوهش مدارک مربوط به حوادث ((مثلث برمودا)) روشن می‏شود که ریشه بسیاری از آن‏ها، فقط در مطبوعات است؛ آن هم نه مطبوعاتی نامعتبر و غیرقابل اعتماد که برای جلب مشتری و خوانند، و مطلبی را منتشر می‏سازند تا شمارگان بیشتری پیدا کنند.
غیرقابل اعتماد بودن مدارکی، مانند روزنامه‏ها و مجلات، در این گونه موضوعات، مسأله‏ای نیست که نیازمند دلیل باشد؛ زیرا اگر کسی به این گونه رسانه‏ها اعتماد کند، به سرعت با سؤالات فراوان روبه‏رو خواهد شد.
از این رو استناد به چنین مدارک و یا مدارک و عناوین ناشناخته، هیچ مطالب علمی را اثبات نمی‏کند.

((مثلث برمودا)) و آب و هوای آن‏
مثلث برمودا و کشورها و مناطق واقع شده در آن، از نظر آب و هوا و جریان‏های دریایی، وضعیت ویژه‏ای دارند. جریان آب‏های گرم ((گلف استریم)) – که از خلیج مکزیک آغاز شده و تا شمال دریای اطلس ادامه می‏یابد – یکی از این ویژگی‏ها است.
این جریان آب گرم – که با فشار زیاد، از خلیج مکزیک به سمت اقیانوس اطلس جریان دارد – شرایط خاصی را در منطقه ایجاد می‏کند. تلاطم آب دریا، غرش امواج، مه گرفتگی و… از جمله خصوصیات این جریان است.
((گلف استریم)) ( Gulf Stream) مهم‏ترین جریان دریایی است که از خلیج مکزیک (واقع بین کوبا و فلوریدا) شروع می‏شود. این جریان با سرعت پنج کیلومتر در ساعت، حرکت می‏کند و پهنای آن ۱۴۵ کیلومتر است. ژرفای آن در برخی نقاط، به ۸۰۰ متر می‏رسد و در هر دقیقه، دو بلیون تن آب را در امتداد سواحل ((فلوریدا)) بر روی هم می‏خزاند.
((گلف استریم))، در امتداد ساحل اقیانوس اطلس (در اطراف آمریکا) حرکت می‏کند. سپس از دماغه ((کاد)) (در ماساچوست) گذشته، به طرف مشرق می‏پیچد، آن گاه عرض اقیانوس اطلس را طی می‏کند و بر عرض آن افزوده می‏شود. در آن جا حرارتی که از نواحی گرمسیر با خود آورده بود، از دست می‏دهد و به شعبه‏های زیادی تقسیم می‏شود. یکی از آن‏ها، سواحل ((ایسلند)) را می‏شوید و دیگری کرانه‏های ((انگلستان و نروژ)) را در می‏نوردد و در آن جا یخ‏های قطبی را به عقب می‏راند وشاخه بزرگی از آن نیز در امتداد سواحل آفریقا، به جنوب می‏پیچد.(۳)
خصوصیت دیگر آن، وزش طوفان‏های موسمی است که با سرعت بالای یکصد کیلومتر، در این مناطق می‏وزد. شدّت این جریانات، به حدی است که در موارد متعددی، ایالات شرقی آمریکا را نیز دربرمی‏گیرد وموجب بروز خسارات فراوان، در این منطقه می‏گردد.

نتیجه‏گیری‏
از مجموع مطالب گذشته، روشن می‏شود که ((مثلث برمودا))، به دلیل شرایط مختلف سیاسی، نظامی و جغرافیایی، منطقه‏ای حادثه‏خیز است و به همین دلیل و نیز وجود انگیزه‏های سیاسی برای مخفی ماندن عوامل حادثه ساز، باعث شکل‏گیری افسانه هایی در اذهان مردم و سپس در مطبوعات و رسانه‏ها شده است.

مناطق دیگر خطرخیز جهان‏
در برخی نقاط کره زمین نیز محدوده‏هایی یافت می‏شود که ((خطرخیز)) هستند و به جهت حوادثی که در آن رخ داده است، شهرتی کسب کرده‏اند؛ مانند ((مثلث شیطان)) در اقیانوس آرام و در نزدیکی‏های ژاپن قرار دارد و به دلیل کثرت حوادث دریایی در آن به ((مثلث شیطان)) معروف شده است.
ترافیک سنگین هوایی و دریای منطقه برمودا
((جزیره برمودا)) – سالانه پذیرای صدها هزار جهانگرد است – و نیز سایر مناطق واقع شده در ((مثلث برمودا))، از پرترافیک‏ترین مناطق دریایی و هوایی جهان به شمار می‏آید. ده‏ها خط هوایی، روزانه به این منطقه پرواز دارند و صدها خط دریایی در این منطقه، به حمل مسافر و بار مشغول‏اند و هیچ توجهی به افسانه‏های ساخته شده درباره ((مثلث برمودا)) ندارند.(۴)

تبلیغات استعماری‏
استعمارگران و ابرقدرت‏های جهان – به ویژه آمریکا و رسانه‏های غربی – هر زمان که سیاست‏شان اقتضا کند، فضاهایی را ایجاد می‏کنند که بسیار اغفال کننده و وارونه نشان دهنده حقایق است.
در مورد ((برمودا)) نیز همین پدیده – به دلایلی که قبلاً گذشت – اتفاق افتاده است.
مثال مشهور و جاری این مدعا، تبلیغات فریبکارانه آمریکا درباره تروریسم است. مجموعه تبلیغات جهانی درباره ((تروریسم)) برای کسی که آن روی سکه را ندیده باشد، تردیدی باقی نمی‏گذارد که فلسطینان، حزب الله و…، ترووریست هستند و آمریکا و اسرائیل، از خود دفاع می‏کنند!
تبلیغات جهت دار، درباره ((مثلث برمودا)) و حادثه‏های آن نیز برای برخی افراد بی‏اطلاع و یا افسانه‏گرا، چنین تخیلی را پیش آورده که واقعاً در آن جا خبر ویژه‏ای است. برای مثال همین شرایط، زمینه را برای سوءاستفاده برخی از فرصت‏طلبان، فراهم می‏ساخت. آنان با اختفای کشتی‏های خود، خبر از ناپدید شدن آن می‏دادند و از شرکت‏های بیمه، غرامت دریافت می‏کردند. سپس همان کشتی را با نام دیگر و تغییر بعضی از ظواهر، در نقطه‏ای دیگر به ثبت رسانده و مجدداً می‏فروختند و یا از آن بهره‏برداری می‏کردند.

گزارش‏های نظامی‏
یکی از مستندات داستان‏سرایان ((مثلث برمودا))، گزارش‏های نظامی است. گرچه به نظر می‏رسد بیشتر آنان، ساختگی و بدون مدرک باشد؛ ولی این نکته روشن است که ((مسائل نظامی)) از اخبار سرّی به شمار می‏رود و در بسیاری از موارد، پس از خبرهای ساختگی نظامی، به جهت ردگم‏کردن و پوشش دادن به حرکات نظامی، انتشار یافته است.
بنابراین درمقوله خبرهای نظامی، باید این مطلب مورد توجه باشد، خصوصاً وقتی سند اخبار رسانه‏ها باشد.

موقعیت جزیره خضراء
چنان که در شماره‏های پیشین بیان شد، محل ((جزیره خضراء)) در دریای سفید مدیترانه) فعلی است. این وصف، از گذشته‏های بسیار دور، برای این دریا اطلاق می‏شد و هم اکنون نیز به همین نام خوانده می‏شود. دلیل آن نیز رسوبات سفید رنگ بستر دریا است؛ به گونه‏ای که آب آن، سفید به نظر می‏رسد. چنان که دریای سیاه و دریای سرخ نیز به همین دلیل، سیاه و سرخ نامیده شده‏اند .
بنابراین محل ((جزیره خضراء)) در داستان جزیره با سواحل غربی اقیانوس اطلس و جزایر برمودا و امثال آن ارتباطی ندارند.

خدشه بر چهره مهدویت و امام زمان‏
گذشته از اشکالات متعدد و تاریخی داستان ((جزیره خضراء))، تطبیق آن بر ((مثلث برمودا)) علاوه بر آن که ترسیمی نادرست و غیرمعتبر است؛ چهره امام زمان (عج) را نیز مخدوش می‏سازد.
آنچه در داستان ((جزیره خضرا)) آمده، آن است که کشتی‏های دشمنان غرق می‏شود؛ نه این که تعداد زیادی هواپیما و کشتی – آن هم بدون آن که خصومتی داشته باشند – به قعر دریا فرستاده می‏شوند و یا از صحنه روزگار محو می‏شوند.
چنین تصوراتی، اساساً با رسالت امام زمان (عج) و سیره آن حضرت و پدران گرامی‏اش، در تضاد کامل است. چه این که غرق و نابود کردن اموال کسانی که خصومتی با آن حضرت ندارند، کاری نیست که در شأن پیشوایان معصوم(ع) باشد.

بنای برباد و اقرار بر خداوند
از جمله گناهان بسیار بزرگ، در واقع نسبت دادن دروغ و افترا، به خداوند و اولیای او است. قرآن مجید در موارد متعددی، این حقیقت را بیان فرموده است: ((و من اظلم ممن افتری علی الله کذباً))؛ ((چه کسی ستمکارتر است از کسی که به خداوند دروغ ببندد)).
اساس داستان ((جزیره خضراء))، چیزی نیست که بتوان آن را به امام زمان (عج) نسبت داد و بر حسب موازین شناخته شده، به هیچ وجه قابل اعتماد و استفاده نیست.
با وجود این همه ضعف و کاستی، متأسفانه برخی افراد ساده لوح و سطحی‏نگر، نه تنها به این نکته توجه ندارند؛ بلکه با تطبیقی بی‏جا و نامعقول، چهره امام زمان (عج) را مخدوش نموده و آن را به گونه‏ای ترسیم می‏کنند که هیچ نسبتی با شخصیت آن حضرت و پدران گرامی‏اش ندارد.
در مورد ((جزیره خضراء)) و تطبیق نادرست آن بر ((برمودا)) باید گفت:
یکم. اصل داستان غیر قابل قبول است؛
دوم. ((جزیره خضراء)) در دریای مدیترانه است، نه اقیانوس اطلس؛
سوم. وقایع ((مثلث برمودا)) ساخته رسانه‏های غربی و افسانه‏سازان است؛
چهارم. بر فرض که افسانه‏های ((برمودا)) صحیح باشد، هیچ ربطی به امام زمان و مقام آن حضرت ندارد.

——————–
پی‏نوشت‏ها:
۱٫ محمود محبوب، گیتاشناسی کشورها.
۲٫ مهرداد بهرتن، گنجینه فرهنگ و علوم، ج ۱ ص ۴۷٫
۳٫ گیتاشناسی کشورها.
۴٫ برای اطلاع از خطوط هوایی دریایی برمودا به آدرس زیر در اینترنت مراجعه کنید:
www.Bermuda_online.org

درباره نویسنده